Τραμπ και Βανς ανοίγουν παράθυρο για τα F-35 στην Τουρκία λίγο πριν από τη Σύνοδο του ΝΑΤΟ

Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ συναντήθηκε την Τετάρτη (24/6) με τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε, στο Οβάλ Γραφείο του Λευκού Οίκου, λίγες ημέρες πριν από τη Σύνοδο Κορυφής της Συμμαχίας.

Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσαν οι δηλώσεις του Τραμπ για την Τουρκία και τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Ερωτηθείς αν μεταβαίνει στη Σύνοδο του ΝΑΤΟ με ένα «μεγάλο δώρο» για την Άγκυρα, αναφερόμενος στο αίτημα της Τουρκίας για κινητήρες F-110 και την επιστροφή της στο πρόγραμμα των F-35, ο Αμερικανός πρόεδρος άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο θετικών εξελίξεων. «Νομίζω πως ναι. Είναι μέλος του ΝΑΤΟ. Κάποιοι δεν τον θεωρούν έτσι, αλλά είναι. Είναι ισχυρό μέλος του ΝΑΤΟ. Πιθανότατα θα κάνω κάτι που θα τον κάνει πολύ χαρούμενο», δήλωσε χαρακτηριστικά.

Λίγο νωρίτερα, ο Τραμπ αποκάλυψε ότι ζήτησε προσωπικά από τον Ερντογάν να μην εμπλακεί στον πόλεμο με το Ιράν. «Είναι φίλος μου και έμεινε εκτός του πολέμου. Ήταν ένας από τους βασικούς υποψηφίους να εμπλακεί, ίσως στο πλευρό του Ιράν, επειδή δεν είναι μεγάλος θαυμαστής του Ισραήλ. Του ζήτησα να μείνει εκτός και το έκανε», ανέφερε.

Ο Αμερικανός πρόεδρος αναφέρθηκε επίσης στη στρατιωτική ισχύ της Τουρκίας, λέγοντας ότι «ο κόσμος δεν γνωρίζει πόσο μεγάλη είναι η Τουρκία σε στρατιωτικό επίπεδο» και χαρακτήρισε τις τουρκικές ένοπλες δυνάμεις «πολύ ισχυρές». Παράλληλα, αποκάλυψε ότι μεταβαίνει στη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ «από σεβασμό προς τον πρόεδρο Ερντογάν».

Ερωτηθείς για τον πόλεμο στην Ουκρανία, υποστήριξε ότι ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι «τα πηγαίνει αρκετά καλά» και ότι «κρατά τις θέσεις του», παρά τις μεγάλες απώλειες και από τις δύο πλευρές.

Αναφερόμενος, τέλος, στην πολύνεκρη επίθεση σε σχολείο στη Μιναμπ του Ιράν, δήλωσε ότι δεν υπάρχουν στοιχεία που να τον οδηγούν στο συμπέρασμα πως επρόκειτο για αμερικανικό πύραυλο, σημειώνοντας ότι «υπήρχαν πολλοί άλλοι πύραυλοι που εκτοξεύτηκαν από άλλες πλευρές».

Οι προεδρικές σπόντες για το ΝΑΤΟ

Κατά τη διάρκεια της συνάντησης, ο Μαρκ Ρούτε επιχείρησε να αναδείξει τη συμβολή των ευρωπαϊκών συμμάχων στις πρόσφατες εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, παρουσιάζοντας ακόμη και διαγράμματα για την αύξηση των αμυντικών δαπανών των κρατών-μελών, σε μια προσπάθεια να πείσει τον Τραμπ ότι η Ευρώπη αυξάνει σημαντικά τη συνεισφορά της.

Ο Τραμπ, ωστόσο, εμφανίστηκε ιδιαίτερα επικριτικός, δηλώνοντας ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες «απογοητεύτηκαν» επειδή οι Ευρωπαίοι δεν προσφέρθηκαν να βοηθήσουν κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης με το Ιράν. «Δεν χρειαζόμασταν τη βοήθειά τους, αλλά θα ήταν καλό να είχαν πει ότι θέλουν να βοηθήσουν», είπε.

Παράλληλα, άσκησε κριτική στην Ιταλία, τη Γερμανία και τη Γαλλία, ενώ επιτέθηκε ιδιαίτερα στην Ισπανία, υποστηρίζοντας ότι επιδιώκει να επωφελείται από το ΝΑΤΟ χωρίς να αναλαμβάνει το κόστος που της αναλογεί.

Στο επίκεντρο βρέθηκαν και οι αμυντικές δαπάνες. Ο Τραμπ επέμεινε ότι οι σύμμαχοι πρέπει να φτάσουν άμεσα στο 5% του ΑΕΠ για την άμυνα, με τον Ρούτε να απαντά ότι κάτι τέτοιο δεν μπορεί να επιτευχθεί μέσα σε έναν μόνο χρόνο. Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ επαίνεσε επανειλημμένα τον Αμερικανό πρόεδρο, λέγοντας ότι είναι «σεβαστός σε όλο τον κόσμο» και αναγνωρίζοντας ότι η πίεση που άσκησε τα προηγούμενα χρόνια συνέβαλε στην αύξηση των ευρωπαϊκών αμυντικών δαπανών.

Η συνάντηση θεωρείται ιδιαίτερα κρίσιμη ενόψει της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ, καθώς στο επίκεντρο βρίσκονται η αύξηση των αμυντικών δαπανών, οι σχέσεις ΗΠΑ-Ευρώπης, οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, αλλά και το μέλλον των αμερικανοτουρκικών αμυντικών σχέσεων.

Τι είπε ο Βανς για τα F-35 στην Τουρκία

Νέες ενδείξεις για πιθανή επανεκκίνηση της συζήτησης γύρω από την προμήθεια μαχητικών F-35 από την Τουρκία έρχονται από την Ουάσιγκτον, λίγες ώρες μετά τις δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για τα τουρκικά εξοπλιστικά προγράμματα.

Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, επιβεβαίωσε ότι η αμερικανική κυβέρνηση εξετάζει το αίτημα της Άγκυρας για τα F-35, σημειώνοντας ότι η διαδικασία βρίσκεται υπό αξιολόγηση από το Πεντάγωνο και τον υπουργό Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ.

Όπως ανέφερε, η κυβέρνηση Τραμπ έχει δώσει εντολή να εξεταστεί κατά πόσο η Τουρκία πληροί όλες τις προϋποθέσεις που θέτει η αμερικανική νομοθεσία για να μπορέσει να προχωρήσει οποιαδήποτε εξέλιξη σχετικά με το πρόγραμμα των προηγμένων μαχητικών αεροσκαφών.

«Εξετάζουμε όλα τα στοιχεία και επιβεβαιώνουμε ότι οι απαιτούμενες προϋποθέσεις έχουν εκπληρωθεί», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Βανς, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο θετικών εξελίξεων εφόσον ολοκληρωθεί η σχετική διαδικασία.

Ο Αμερικανός αντιπρόεδρος υπογράμμισε πάντως ότι το θέμα περνά σε μεγάλο βαθμό και από το Κογκρέσο, καθώς θα πρέπει να διαπιστωθεί πως η Τουρκία συμμορφώνεται πλήρως με τις προβλέψεις της αμερικανικής νομοθεσίας.

Οι δηλώσεις Βανς έρχονται σε συνέχεια των τοποθετήσεων του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος κατά τη συνάντησή του με τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, άφησε να εννοηθεί ότι ενδέχεται να υπάρξουν θετικές εξελίξεις για την Άγκυρα στα εξοπλιστικά ζητήματα.